Cyberhate: wat zegt de Belgische wetgeving?

In de strijd tegen cyberhate staan 3 wetten op de voorgrond:

• De antiracismewet of Wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenofobie ingegeven daden
• De antidiscriminatiewet of Wet van 25 februari 2003 ter bestrijding van discriminatie
• De negationismewet of wet van 23 maart 1195 tot bestraffing van het ontkennen, minimaliseren, rechtvaardigen of goedkeuren van de genocide die tijdens de tweede wereldoorlog door het Duits nationaal-socialistische regime is gepleegd

Een sleutelbegrip bij de aanwending van deze wetten bij de bestrijding van hatespeech op het internet is ongetwijfeld "het aanzetten tot": de eerste twee wetten verbieden dat iemand 'aanzet tot' discriminatie, segregatie, haat of geweld tegen personen of groepen op grond van bepaalde kenmerken (waaronder (zogenaamd) ras, etnische afstamming, seksuele geaardheid, handicap, gezondheidstoestand en geslacht.)

Onder "aanzetten tot" dient begrepen te worden: communicatieve uitingen, taaluitingen, gebaren die aansporen, aandrijven, ophitsen, aanmoedigen, aanstoken, oproepen en provoceren tot bepaalde feiten of reacties. Dit gaat dus verder dan louter informatie, ideeën of kritiek. Kritiek kan, en mag zelfs schokkend, verontrustend, kwetsend zijn ook al treft ze een bepaald deel van de bevolking. Met het "aanzetten of het aansporen tot" moet de dader echt de bedoeling en de hoop hebben dat diegenen tot wie hij zich richt andere personen of groepen zal discrimineren, haten of geweld tegen hen zal gebruiken.

Enerzijds is het daarbij niet vereist dat er aan deze oproep daadwerkelijk gevolg wordt gegeven: het is genoeg dat mensen door de uitlatingen worden aangezet tot een sterke afkeer of tot een algemene negatieve houding.

Anderzijds is ook niet alles verboden op het internet. Het world wide web is en blijft een uniek medium om de eigen mening vorm te geven en te uiten. Let er alleen op dat sommige bepalingen in de wet deze vrijheid kunnen inperken. Of er in een bepaald geval sprake is van een inbreuk op de wetgeving, maakt de rechter uit.

'Negationisme' is het ontkennen of extreem minimaliseren van bepaalde historische gebeurtenissen. In België is dit verboden voor de genocide die door het nazi-regime werd gepleegd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze wet wil ingaan tegen uitingen die antisemitisme, racisme en uitsluiting banaliseren en aanmoedigen en zo een bedreiging vormen voor een democratische samenleving: vaak wordt dergelijk negationisme namelijk gebruikt om het nazi-regime te rehabiliteren of te rechtvaardigen.