Kan ook jij optreden tegen cyberhate?

De illustraties in deze handleiding geven geen al te fraai beeld van de informatiesnelweg. Maar is surfen op internet dan werkelijk zo gevaarlijk? De gevaren van het internet kunnen ons inderdaad doen vermoeden dat surfen op het world wide web een risicovolle onderneming is. En toch aanvaarden we dat het risico op ongewenste inhoud niet opweegt tegen de meerwaarde die het internet ons biedt. Welke mogelijkheden hebben we als surfer om ons te behoeden voor cyberhate?

Allereerst zijn er technische hulpmiddelen die de kans verkleinen om met ongewenste inhoud op het net geconfronteerd te worden. Deze "filters", zoals ze genoemd worden, hebben echter ook hun beperkingen. We kunnen ze doelbewust omzeilen, of ze kunnen zelf tekortschieten: zo kan een educatieve site omtrent de concentratiekampen door de filter geblokkeerd worden, terwijl een site die het bestaan van de kampen in vraag stelt door de mazen van het net glipt. Technische hulpmiddelen alleen bieden m.a.w. geen sluitende garantie op een veilige internet-omgeving.

De focus zal dus eerder liggen op een aantal essentiële vaardigheden die we ons als internetgebruiker eigen kunnen maken.

In de eerste plaats gaat het om een kritische houding die ons als surfer in staat stelt om het onderscheid te maken tussen feit, opinie en desinformatie.

Ook de vaardigheid om de betrouwbaarheid en de geloofwaardigheid van online informatie te kunnen inschatten, komt op het internet van pas.

Tenslotte is de reactievaardigheid ten aanzien van gebruikers die cyberhate verspreiden en promoten erg belangrijk.

Het spreekt voor zich dat - zowel voor kinderen, jongeren als volwassenen – dit het voorwerp vormt van een ononderbroken leerproces waarbij open communicatie en begeleiding noodzakelijk zullen zijn. We kunnen het belang van sensibilisering rond hatespeech op het internet dus nauwelijks overschatten. En we kunnen door die bewustmaking alerter een melding overmaken aan de diensten bevoegd voor de strijd tegen cyberhate.

Als je weet wie er achter deze uitlatingen zit, kan je rechtstreeks contact opnemen - bijvoorbeeld per mail - met deze persoon. Je kan hem of haar vertellen wat je over zijn/haar cybergedrag denkt en je kan er aan toevoegen dat er in ons land wetten bestaan die racistische en discriminerende uitingen bestraffen.

Maar hoe ga je tewerk wanneer je eigen optreden niets uithaalt?

In het geval van een discussieforum of chat kan je je steeds richten tot de moderator of beheerder. Je kan er bij hem/haar op aandringen een deelnemer te wijzen op het mogelijk kwetsend karakter van zijn schrijfsels.

Toch is het goed om in die gevallen ook steeds contact op te nemen met een aantal diensten die cyberhate verder kunnen behandelen.

In de eerste plaats kan je contact opnemen met de provider van de site. Als je weet bij welke provider de site gehuisvest is, kijk dan even in de rubriek "contact" van de provider-homepage. Zo kom je doorgaans te weten hoe je hen kan bereiken. Handig om weten is dat internet providers ook meestal over een standaard "abuse"-adres beschikken. Dit mail-adres kan je gebruiken voor de melding van misbruiken op websites, blogs, chats... die door de provider gehost worden. Wil je dus bijvoorbeeld iets melden bij Telenet dan gebruik je abuse@telenet.be, bij Skynet mail je naar abuse@skynet.be, bij Scarlet wordt het abuse@scarlet.be... Sommige providers voorzien op hun website ook een knop om rechtstreeks melding te maken van misbruiken op sites die door hen gehost worden.

Het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding behandelt allerlei meldingen van racisme en discriminatie. Ook meldingen rond cyberhate worden er opgevolgd: het Centrum kan contact opnemen met de gebruiker, de moderator of beheerder, met de provider en ook met politie of het gerecht voor verdere behandeling. Om cyberhate te melden bij het Centrum kan je gebruik maken van het meldformulier op www.cyberhate.be of het gratis telefoonnummer 0800-17364.

Natuurlijk kan je ook rechtstreeks contact opnemen met de politiediensten. In dat geval richt je je tot de FCCU (Federal Computer Crime Unit van de Federale Politie) via het meldpunt op contact@fccu.be of via het telefoonnummer 02-743 74 74. De FCCU zal instaan voor verdere opsporing en zal het gerecht op de hoogte brengen.